M. Ali KAYA
www.fikirbahcesi.org
Miraç, yükseliş, ilâhî huzura çıkış ve manevi terakki ve ruhen tekâmül anlamında bir kelimedir. Dil bilimcileri lügat anlamı olarak “merdiven” demişlerdir. Mü’minler için iman ve namazla manen terakki etmek demek olan miraç peygamberimiz (sav) için hem maddi hem de manevi terakki ve tekâmülün, Allah'a yaklaşmanın ve bu fani âlem-i şahadetten âlem-i melekûta ve huzur-u ilâhiye yükselmektir. Miraç peygamberimizin (sav) hicretten bir sene önce Recep ayının 27. gecesi Mescid-i Haram’dan (Mekke) Mescid-i Aksa’ya (Kudüs) gece gitmesi, oradan da göklere yükselmesi, oradan da “Sidre-i Müntehâ”ya ve Arşı, Kürsiyi geçerek, “Mâ-Sivâyı” arkada bırakarak “Huzur-u İlâhiye” çıkmasıdır.

Miraç ayrıca dünyada işlenen hayırlı ve şerli amellerin, sevap ve günahların ahretteki neticelerini, cennet ve cehennemdeki meyvelerini ve sonuçlarını ümmetine haber vermesi için peygamberimize gösterilmesidir. Allah’ın mülkünün ve melekûtunun gösterilmesi hadisesidir. Miraç, peygamberimizin (sav) göklerde bulunan meleklere peygamberimizin gösterdiği en büyük mucizesi ve insanoğlunun Allah katındaki derecesinin üstünlüğünün ispatlanması hadisesidir.

M. Ali KAYA
Yüce Allah âlemlerden müstağnidir ve her şeyden ganidir. Hiçbir şeye ihtiyacı yoktur. Hal böyle iken ibadete ne ihtiyacı var ki teklif ile insanlardan istemektedir? Bunun sebebini İslam bilginleri “Âdemoğullarının Allah-u Teâlâ’nın yasak ettiği ağaçtan yemesi üzerine işlemiş olduğu günaha kefaret olmak üzere emredilmiştir” şeklinde cevap vermişlerdir. ‘Günah işledikleri zaman günahlara kefaret olur, işlemedikleri zaman da derecelerin yükselmesine sebep olur’ demişlerdir. Peygamberler ve peygamberimiz (sav) hakkında da böyledir demişlerdir. “Peygamberler günah işlemezler ancak yaptıkları ve işledikleri onların Allah katında ve insanların katındaki derecelerini yükseltir” demişlerdir.

“Her şey zıddı ile bilinir.” Hal böyle olunca masiyet ve günah olmazsa taatin değeri bilinmediği gibi, “cennet olmazsa cehennem tazip etmez” kuralına göre cennet olmazsa cehennem, cehennem de olmazsa cennet bilinmezdi. Teklifin sebebi ve ibadetin hikmeti insanın buna ihtiyacı olmasındandır. İbadet Allah'ın insanlara zarar veren şeyleri yasaklaması, insana fayda veren şeylerin emredilmiş olmasıdır. Bu durumda ibadetin Allah'a değil, kula faydası olmaktadır. Bir öğretmenin öğrencisine çalışmasını öğütler ve hatta çalışmayı terk ettiği zaman cezalandırır. Bu ceza ve mükafat öğretmen için gerekli değil, öğrenci için gereklidir. Bilgi öğrenciye lazımdır, elbette öğretmene lazım değildir.
 

M. Ali KAYA
Kur’ân-ı Kerimde geçen temsiller ve örnekler anlamında bir deyimdir. Kur’ân-ı kerimde yüce Allah aklımızın almakta zorlandığı hakikatleri temsillerle zihnimize yakınlaştırmış ve anlayacağımız seviyeye indirmiştir. Buna “Emsalü’l-Kur’ân” denilmektedir. Ayrıca güzel veciz sözlere ve Atasözlerine de “Mesel” ve “Darb-ı Mesel” denimiştir. Kur’an-ı Kerim’in beyanı ve anlatımı o derece harikadır ki en basit bir âmîye dahi en derin hakikatleri kolayca anlatmakta, okuyan da kolay bir şekilde anlamaktadır. Nasıl ki bir insan çocuk ile konuşurken bir nevi çocuklaşır ve basit ifadelerle ihtiyaçlarını karşılar. Aynı şekilde yüce Allah da insanların anlamaları için onların anlayış seviyesine inerek ona göre hitap etmiştir ki buna “Tenezzülât-ı İlâhiye” denir.

Kur’ânın bu üslübuna en güzel örnek “Rahmanın hükümranlığı arşı istila etmiştir” (Taha, 20:5) ayetidir. Yüce Allah bu ayette kendisinin kâinattaki hüküm ve hâkimiyetini bir padişahın tahtında oturarak ülkeyi yönetmesini örnek vererek anlatmaktadır ki bu örnek “Emsalü’l-Kur’an” yani kur’ânın örnekleme metodu ile ilâhî hakikatleri anlatmasına bir misaldir. (Sözler, 2004, s. 629)